FilmverstrippingSubgenre van Mediacrossing tussen speelfilm (Live action) en het beeldverhaal, een speelfilm wordt bewerkt als beeldverhaal welke kan uitgroeien tot een zelfstandige stripreeks, licentiestrip.
Flash BackMontage waarbij aan de striplezer na een scènewisseling een blik in het verleden getoond wordt.
Flash ForwardMontage waarbij aan de striplezer na een scènewisseling een blik in de toekomst getoond wordt.
Foreign Object CoverSubgenre van Collector item-strip met een cover die geheel of gedeeltelijk uit ander materiaal bestaat dan papier, bv. een plastic diamantje, perkament, fluweel (vergelijk Objects trouvé).
Formele albumkenmerkenAlle uiterlijke, niet tot de tekst of beeld behorende kenmerken van een album: formele kwaliteitskenmerken, morfologie, perigrafie, albumformaat, vormgeving. (deelgebied Formele Albumkenmerken)
Formele kwaliteitskenmerkenAlle kenmerken van een album die niet behoren tot de tekst, het beeld, de anatomische bouw, het formaat e.d., maar waarbij het gaat om de aard van de gebruikte materialen (deelgebied Formele kwaliteitskenmerken)
Foto-integratieTekentechnische stijl waarbij de afbeelding bestaat uit een combinatie van tekening en overgeschilderde foto, zodanig in elkaar overlopend dat het onderscheid niet zichtbaar is, aldus een fictief beeld creërend met een fotokwaliteit.
Franquin SchoolStroming die zich uit de Schematische Jijé School ontwikkelde met als belangrijkste stijlkenmerk karikaturale figuren met aardappelneuzen in Klare Lijn. bv. Dupuis-tekenaars als Tillieux, Remacle, Roba, Attanasio, Mitteï, Berck.
Functioneel kleurgebruikKleurgebruik met een kleurkeuze in een afbeelding waarmee de lezer de verschillende elementen in de tekening gemakkelijk kan onderscheiden.
Funny style
Tekentechnische stijl waarbij figuurtjes op een grappige wijze worden weergegeven, bv door andere verhoudingen. (deelgebied Tekentechniek)
Galactisch FeodalismeSubgenre van Science Fictionstrip waarin een hoge kaste binnen een confederatie van planeten in verzet komt tegen de imperialistische overheid (die zijn macht ontleent aan het beheer van sporadische grondstoffen) om recht te halen of wraak te nemen, Space Lords.
Galactische HorrorSubgenre van Sciencefictionstrip waarin een buitenaardse intelligentie met een afzichtelijk uiterlijk een geïsoleerde groep mensen (bv. kolonie) aanvalt en vernietigd, waarbij een menselijke overlevende kan na vertellen hoe de extraterrist is overwonnen, Space Horror.
Galerij de GrotenParodie op bekende schilderijen en andere kunstwerken, die door Disney-medewerkers in een Duckstijl zijn vormgegeven. (deelgebied Disney)
Gedachten balloenGeeft de innnerlijke monoloog van het strippersonage weer, waardoor de lezer informatie krijgt over wat het personage op dat moment denkt, uitgebeeld door een wolkvormige balloen met eronder een rij belletjes welke naar het denkende personage wijst. (deelgebied Taal)
GelaatsexpressieTekentechniek voor uitdrukkingsbewegingen van het gelaat, mimiek (zie ook Têteologie).
GelegenheidsalbumSubgenre van Reclamestrip, waarbij er speciaal voor een stripevenement in opdracht een exclusief stripverhaal wordt gemaakt, dan wel een album exclusief wordt herdrukt (logo, schutblad, luxe omslag), voor het eerst gepresenteerd op betreffende activiteit.
GelegenheidsdrukwerkSecundaire literatuur betreft drukwerk voor eenmalig gebruik met een privé karakter, zoals geboortekaartjes, kerstwensen, uitnodigingen enz.
Gelimiteerde editieUitgave van een album met een beperkte oplage waarbij altijd ieder album een eigen nummer heeft en daarachter het oplage aantal wordt vermeld, meestal in zeer kleine oplagen en altijd gesigneerd door de auteur.
Genre-indelingSysteem waarbij albums op grond van inhoudelijke overeenkomsten worden ingedeeld in zich van elkaar onderscheidende groepen. Omdat elke strip bestaat uit een deelverzameling van inhoudelijke overeenkomsten is een eenduidige indeling per defintie onmogelijk. Die soorten indelingen zijn mogelijk: naar stof (inhoud), naar structuur (verhaalvorm) en naar de houding of wereldvisie van de auteur tot het normale leven (stroming). (deelgebied Genre-indeling)
Genreleer
Onderdeel van de Stripologie waarin onderzoek word gedaan naar stijlen, scholen en stromingen van stripverhalen.
GeschenkalbumEen gratis weggegeven album (Give away comic) samen bij een ander product of bezoek aan een evenement met reclame doeleinden voor dat product (deelgebied Collectors-item)
GezochtheidDe mate van de vraag naar een album afhankelijk van auteursbekendheid, uitvoering van het album, verzamelgebied van de koper en of het album wel of niet herdrukt is. (deelgebied Verzamelen)
GhostingEen auteur die zonder stijlbreuk een stripreeks overneemt van een overleden tekenaar, of een tekenaar die anoniem medewerking verleent aan een strip. (deelgebied Stripreeks)
Golden Age of ComicsComicperiode 1938 - 1949 waarin de eerste superheld verschijnt, Superman (1938 Siegel & Shuster), talloze superhelden treden in zijn voetsporen. Comicbooks werden zeer populair en in WO II namen de superhelden het op tegen Nazi's en Jappen.
Grading
Het toekennen van een bepaalde staat aan een album volgens vastgestelde richtlijnen (zie label, staat). (deelgebied Verzamelen)
Grafische expressieDe mate waarin de afbeelding gevoelens overbrengt zonder van de tekst afhankelijk te zijn; door beeld- en paginacompositie, kleurgebruik en tekentechnische stijl. (deelgebied Betekenisleer)
Grafische striptaalGebruik van een bepaald lettertype of vreemdschrift om bv. een vreemde taal aan te duiden, volume aan te geven door het letterformaat, symbolische tekens als vervloeking, of getekende voorwerpen uit het verhaal bedoeld als tekenschrift (Wauters)
Verschillende lettertypen kunnen de lezer informatie geven over het verhaalniveau waarop zich iets afspeelt, de toon van de spreker of het belang van wat er wordt gezegd dmv vette- of cursieve letters, of om een visueel ritme te creëren (Baetens). (deelgebied Taal)
Graphic NovelSubgenre van Vormgerichte indeling met beeldverhalen die kenmerken van een roman vertonen: het beschrijven van de handelingen van personages in verband met hun karakter en innerlijk leven, amerikaanse term voor auteurstrips (striproman).
GrootbeeldClose Up of Gros Plan, toont een detail van het geheel, een geïsoleerd object, waarbij geen sprake is van een decor met de bedoeling om de spanning op te voeren. (deelgebied Beeldopbouw)
GrottekeningTekening uit de oertijd gemaakt door de prehistorische mens op een wand in een grot met houtskool en gele of rode oker, bv. de 14000 jaar oude grotschildering in Altamira (Sp) of Lascaux (F), soms beschouwd als een semi-voorloper van het stripverhaal. (deelgebied Semi-voorlopers)
Gulden SnedeTheorie m.b.t. beeldcompositie, die stelt dat elk beeld een aantal zwaartepunten heeft waar het oog van de kijker onmiddelijk op valt. Verdeling van een lijn of vlak waarbij het kleinere deel in dezelfde verhouding tot het grotere is dan het grotere tot het geheel, uitgedrukt in verhoudingen 3:5 , 5:8 , 8:13 , 13:21 enz (Baetens, Budde)
Practisch betekend dit dat een beeld door 2 verticale lijnen en 2 horizontale lijnen in 9 gelijke rechthoeken wordt verdeeld en een of meer belangrijke onderwerpen op een van de vier kruizingen der lijnen wordt geplaatst.
HalftoonBeeldelement betreft een mengkleur tussen de volle (kleur)tint en wit (pasteltinten).
Hamburgse SchoolStroming betreft een groep Duitse tekenaars die elkaar hebben beïnvloed in de jaren 1980 in het atelier van Matthias Schultheiss (Eppendorf) zoals: Birger, Scheuer, René, Götze, Gorny en Harten.
Handboek technieken
Hoofdcategorie van referentie literatuur waarin methodes worden uitgelegd voor striptechnieken, animatie technieken, digitale technieken,tekentechnieken (grafisch), verhaaltechnieken (narratief), technieken beeldregie, productietechnieken en publicatietechnieken (schrijversgids).
Handelingsverloop
Een opeenvolging van activiteiten in de verhaalopbouw van een persoon die veranderingen teweeg brengen in de gegeven situatie, zowel de zichtbare activiteiten (acties) als de innerlijke activiteiten (motivatie, beweegredenen); en de interacties van de verschillende activiteiten met elkaar (actie en reactie). (deelgebied Verhaalopbouw)
Hard Boiled detectiveSubgenre van Actie en Spanningstrip met een detective die door observatie, infiltratie, krachtdadig optreden en het zich op het scherp van de wet bewegende acties een misdaad probeert op te lossen.
HeadlightsSubgenre van Erotische strip waarin verleidelijke dames met buitengewoon proportionele boezems de meest onmogelijke avonturen beleven.
Hentai
Term voor japanse erotische strips of anime, ook anders wel
ecchi genoemd de letter "H" bedoeld als afkortimg van de term. (deelgebied Genre)
Hergé SchoolStroming betreft een groep tekenaars die algemene principes met de Hergé-stijl gemeen hebben en wiens werk gelijktijdig in het Weekblad Kuifje zijn verschenen (1e generatie: Hergé, Laudy, Cuvelier, Jacobs (Martin, Vandersteen), 2e generatie: DeMoor, Craenhals, Funcken, Weinberg, Jijé, Tibet)
Hergé-stijlTekentechnische stijl met een gestileerde lijnvoering, strak en Art-Deco achtig, met goed gedocumenteerde beelden en verhaallijnen en ver doorgevoerde nauwkeurigheid tot in het kleinste detail. Een esthetische vormgeving bekend geworden als Klare Lijn.
Hermann-stijlTekentechnische realistische stijl met veel gedetailleerde decors en kobbelachtige anatomie, functionele arceringen in oppervlakte structuren, in dikte variabele lijnvoering, een filmische beeldopbouw met beelden gebaseerd op diepgaande documentatie.
Historias em quadrinhosDe Braziliaanse term voor strips, "verhalen in lijstjes". (deelgebied Wetenswaardigheden)
Historical FantasyFantasy in een historische context (vergelijk alternatieve tijdlijnen) (Hans van Soest, Zl 152, blz.6)
Hollandse SchoolStroming met een groep toonaangevende tekenaars Hans G. Kresse, Pieter J. Kuhn (QN) en Marten Toonder, die na WO II in een realistische strakke academische stijl zwart-wit tekststrips als dagbladstrip in kranten publiceerden (Fuchs)
Horizontaal kaderBeeldkader over volle breedte van de hele pagina, geschikt voor weidse landschappen, zeezichten, achtervolgingsscenes enz. als onderdeel van de paginacompositie. (Wauters)
Hors editie
Een
tijdschriftspecial die als eenmalige extra uitgave wordt geproduceerd, meestal gewijt aan een onderwerp of bijzondere gebeurtenis, en als bijlage van een tijdschrift of zelfstandige uitgave op de markt wordt gebracht. (deelgebied vakliteratuur)
Hors-kadreAlles wat zich buiten het kader (van het beeld) bevindt (zie ook Hors-champ en Intern Hors-champ). (deelgebied Beeldregie)
Hypergraphique stijlTekentechnische stijl waarbij het tekenwerk een extra dimensie krijgt omdat dit als tekenwerk herkenbaar blijft, het lijnenspel kom "getekend"en "onaf" over, waardoor recht wordt gedaan aan het tekenwerk en minder aan het realiteitsgehalte van het beeld.
Iconische figurenStripfiguren met een sterk vereenvoudigde weergave van mens of dier betreft figuuropbouw, waardoor de lezer zich makkelijker kan identificeren met de figuur (viewer identification). (McCloud)
Images d'EpinalKinderprenten uit de 19e eeuw in Frankrijk, met Pellerin als drijvende kracht, vooral bekend van "Verhalen van Moeder de Gans". (deelgebied Voorloper)
InbindenHet bundelen van losse tijdschriften of oorspronkelijke albums door deze in een boekband te naaien of te lijmen. Omdat de ruggen beschadigd worden en zelfs covers verwijderd kunnen worden, is er sprake van beschadiging. (deelgebied Verzamelen)
IndianenstripSubgenre van Cultuurvolkenstrip met goed gedocumenteerde indiaanse geschiedenis en cultuur, bekeken vanuit het gezichtspunt van de indiaanse volken.
InformatietijdschriftenHoofdcategorie van Referentieliteratuur met periodieken speciaal voor stripgeïnteresseerden, zoals stripinformatiebladen en fanzines.
Ingezet kaderInzet of lassing, een beeldkader die opgenomen is binnen een groter kader of hiermee overlapt, geschikt voor close-ups. (deelgebied Compositie)
InspiratiebronEen gebeurtenis, omgeving, afbeelding of voorwerp waardoor een auteur een ingeving krijgt of als voorbeeld dient waaraan de auteur nieuwe elementen toevoegt of bestaande vervormt en zo een elegante nieuwe en unieke creatie ontwerpt. (deelgebied scenario)
InstructiestripSubgenre van Educatiestrip waarin met behulp van het beeldverhaal stap voor stap vaardigheden worden getoond, zodat leerlingen dit als een handleiding kunnen gebruiken in bepaalde situaties (bv. demonteren van een wapen).
Integrale uitgaveEen speciale uitgave betreft een complete uitgave van een miniserie in één band, of een complete uitgave van een reeks met meerdere delen in een band.
Interne wereldDe wereld waarin het beeldverhaal zich afspeelt, opgebouwd uit biologische, sociologische, technologische, klimatologische, geografische, magische aspecten enz. (deelgebied Verhaalopbouw)
ISBN-nummerInternational Standard Book Number, een verplicht nummer sinds 1973 voor Taal-Uitgever-Publicatienr-controlenr. Elk cijfer wordt vermenigvuldigd met een getal aflopend van 10 tot 1, de som hiervan moet deebaar zijn door 11 (Modulus 11). De X staat voor 10.
Het ISBN-systeem werd in 1966 in opdracht door de Britse boekhandel W H Smith ontwikkeld, aanvankelijk onder de naam Standard Book Numbering (SBN). In 1970 werd het de internationale standaard ISO 2108.(deelgebied Perigrafie)
ISBN-13 codeVanaf januari 2007 vervangt de
ISBN-13 code de oudere ISBN-10 code, de ISBN-13 code is gelijk aan de EAN-13 code. EAN staat voor European Article Number en is bedoeld om wereldwijd artikelen te identificeren en is opgebouwd en te gebruiken als een bar code (streepjescode).De begincijfers voor publicaties zijn 978 of 979.
Het nieuwe ISBN bestaat uit 5 elementen (3 met variabele lengte, de eerste en de laatste met vaste lengte), die gescheiden worden door streepjes of spaties. Het is als volgt opgebouwd: ISBN 978-90-77287-02-6 of ISBN 978 90 77287 02 6.
De elementen zijn:
# De productprefix zoals deze voor boeken is verkregen van EAN international, op dit moment zijn dit de productprefixen 978 en 979.
Het registratiegebied element is het nummer dat gebruikt wordt voor een registratiegebied. Op dit moment is dat 90 voor het Nederlandse taalgebied.
# Het uitgeverselement is uniek voor een uitgever en in lengte afhankelijk van het aantal te verwachten publicaties van de uitgever. In bovenstaand voorbeeld is dit 77287.
# Het publicatieëlement is uniek voor de publicatie en in lengte afhankelijk van de lengte van het uitgeverselement. In bovenstaand voorbeeld is dit 02.
# Het controlegetal wordt berekend op basis van de voorgaande cijfers uit het ISBN. In bovenstaand voorbeeld is dat 6. Het controlegetal kan in de nieuwe situatie geen 'X' meer zijn.
converteren,
bestellen.
JaarboekReferentie literatuur met een terugblik op het afgelopen jaar in boekvorm, over nieuw verschenen albums en de belangrijkste feiten van de stripmarkt, waarin artikelen zijn opgenomen die dat jaar in diverse tijdschriften zijn gepubliceerd.
Jubileum albumSubgenre van Verschijningsvorm (themabundel) waarbij een album speciaal wordt uitgegeven om een stripjubileum te vieren en daarom iets bijzonders mee krijgt, zoals beperkte oplage, gratis verspreiding, luxe uitgave enz. (vergelijk gelegenheids album)
Juxta positie
Een bepaalde vorm van contrast in de beeldregie, waarbij twee elementen naast elkaar geplaatst worden om verschillen en overeenkomsten duidelijk tot uiting te laten komen. Hierdoor kunnen verbanden getoond of gesuggereerd worden. (deelgebied beeldregie)
KarakterfigurenIncidenteel optredende figuren die een maatschappelijke status of beroepsgroep vertegenwoordigen en meestal clichématig worden verbeeld (flat character). (deelgebied Stripfiguren)
KaternDeel van een album, boek, krant enz. In 16 (24, 32) pagina's gevouwen drukvel. (deelgebied Morfologie)
KeerdrukTwee albums of tijdschriften die samen in een band zijn uitgegeven, en ten opzichte van elkaar omgekeerd in de band zitten. (deelgebied Uitgevertechnieken)
KidgangSubgenre van hoofdgroep Superhelden met een verhaal over een groep sidekicks die in een zelfstandige serie de misdaad bestrijden.
Kijker - Lezer - Toeschouwer
De persoon die het verhaal of beeld leest en bekijkt, degene aan wie de auteur het verhaal vertelt.
Klare LijnLigne Clair. Stroming waarvan de term bedacht is door Joost Swarte (1976) voor een tekenstijl waarbij uit vele mogelijkheden juist die ene contourlijn op papier wordt gezet, waardoor het figuur met een minimum aan lijnen het meest karakteristiek wordt weergegeven in vereenvoudigde vorm.
Kleurbetekenis toewijzingKleurgebruik waarbij een auteur verschillende kleuren in de loop van het verhaal van een bepaalde betekenis voorziet, bv. door herhaling (Baetens).
KleurcontrastKleurgebruik waarbij kleuren in een tegenstelling naast elkaar gezet worden zoals : kleur-tegen-kleur contrast, licht-donker contrast, koud-warm contrast, complementair contrast, simultaan contrast, kwaliteitscontrast en kwantiteitscontrast (Budde)
KleurfamilieKleurvariaties in een kleur door bijmenging van kleine hoeveelheden van een andere kleur, hiermee zijn oneindig veel variaties te maken. Dit zijn geen toonwaarden, omdat toonwaarden lichte en donkere varianten zijn van een zelfde kleur (minder of meer kleurpigmenten in dezelfde verhouding). (Koppens)
